شناسایی و رده بندی و تهیه اطلس خزندگان در مناطق تحت مدیریت استان خوزستان
نوع: طرح پژوهشی
مجری /استادان راهنما: مهندسین مشاور زیست سپهر
زمان اجرا: 1388
استان خوزستان با مساحت 64057 کیلومتر مربع در جنوب غربی ایران در جوار خلیج فارس و اروندرود و در محدوده 47 درجه و 42 دقیقه تا 50 درجه و 39 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و 29 درجه و 58 دقیقه تا 32 درجه و 58 دقیقه شمالی از خط استوا قرار دارد. این استان به دلیل تنوع اقلیم و نواحی اکولوژیک از نظر تنوع گونه ها و نیز جمعیتی می تواند بسیار جالب توجه باشد. تا کنون مطالعات بسیار اندکی در مورد گونه های خزندگان این استان صورت گرفته است.در این پژوهش 6 منطقه حفاظت شده از این استان را که شامل منطقه حفاظت شده و پناهگاه حیات وحش کرخه، دز، منطقه حفاظت شده شیمبار، تالاب شادگان و منطقه حفاظت شده شالو و منگشت است مورد بررسی و مطالعه قرار دادیم. در این مطالعه تعداد 823 نمونه خزنده از مناطق ذکر شده جمع آوری یا در محیط بررسی شده و بر اساس ویژگی های ظاهری و مریستیک شناسایی شدند. نتایج مطالعه نشان داد نمونه های جمع آوری شده شامل 46 گونه و زیر گونه از 25 جنس هستند که به 13 خانواده تعلق دارند.این خانواده ها شامل:اسکینک ها (SCINCIDAE)، آگاماها (AGAMIDAE)، جکوها (GEKKONIDAE)، لاسرتاها(LACERTIDAE) ، جکوپلنگی ها(EUBLEPHARIDAE) ، آگاماهای دم تیغی(UROMASTYCIDAE) ، بزمجه ها (VARANIDAE)، افعی ها(VIPERIDAE) ، مارهای کلوبر (COLUBRIDAE)، مارهای کرمی(TYPHLOPIDAE) ، کبراها (ELAPIDAE)، لاک پشت های (TRIONYCHIDAE) و (BATAGURIDAE) هستند.باید اشاره کرد که 9 گونه و یک زیر گونه در میان این گونه ها به عنوان گزارش جدید از استان خوزستان معرفی شده اند. این گونه ها شامل Asaccus griseontus (خانواده جکوها) از منطقه حفاظت شده کرایی، Cyrtopodion gastophole (خانواده جکوها) از منطقه حفاظت شده کرایی، Chalcides ocellatus (خانواده اسکینک ها) از مناطق حفاظت شده و پناهگاه حیات وحش کرخه و دز، Carinatogecko aspratilis (خانواده جکوها) از منطقه حفاظت شده شالو و منگشت، Timon princeps princeps (خانواده لاسرتاها) از منطقه حفاظت شده شیرین بهار، Dolichophis jugularis (خانواده مارهای کلوبر) از منطقه حفاظت شده و پناهگاه حیات وحش دز، Telescopus fallax (خانواده مارهای کلوبر) از منطقه شکار ممنوع چهل پا، Laudakia microlepis (خانواده آگاماها) از منطقه حفاظت شده شالو و منگشت، Tropiocolotes helenae fasciatus (خانواده جکوها) از منطقه حفاظت شده انچنان که از مطالعه این منطقه برآمد مشخص گردید که شیمبار دارای ارزش گیاهی و جانوری و زیستگاه منحصر به فردی است و در برنامه مدیریتی این منطقه از قبیل 1- تضمین تداوم کاربری سنتی زمین 2- حمیایت علمی و روش های مدیریتی منطیق با طبیعت و سن اجتماعی و فرهنگی جوامع بومی منطقه 3- حفظ تنوع چشم انداز ها زیستگاه ها و گونه 4- کنترل و جلوگیری از فعالیت های مخرب و نامتناسب با منطقه5- برنامه ریزی و فراهم اوری فرصت های مناسب جهت استفاده های عمومی (همانند گردشگری) 6- تضمین کیفیت های دائمی منطقه 7- ترغیب فعالیت های آموزشی و علمی 8- حمایت از جوامع بومی وابسته به منطقه 9- ارتقاء سطح زیست محیطی جوامع بومی درجهت حفاظت از منطقه برآمد.
