بررسی وضعیت کیفی انتشار آزبست در محیط محصولات تولیدی وارداتی در 8 شهر آلوده کشور
نوع: طرح پژوهشی
مجری /استادان راهنما: دانشگاه علوم پزشکی تهران
مدیر گروه مطالعات/ استادان مشاور: حسین کاکائی
زمان اجرا: 1389
در تعیین شدت اثرات سلامتی ناشی از مواجهه با الیاف هوابرد از جمله آزبست ، سه عامل غلظت، ابعاد و نوع ليف نقش دارند. روش میکروسکوپی فاز کنتراست که سال هاست مورد استفاده قرار می گیرد علیرغم سادگی و سرعت، صرفاً قادر به تعیین غلظت مواجهه بوده و در تشخیص نوع ليف ناتوان مي باشد. از آنجایی که تدوین و اجرای برنامه ممنوعیت مصرف آزبست و جایگزینی الیاف غیر آزبستی در بسیاری از کشورها مورد توجه قرار گرفته، ارزیابی مواجهه غير شغلی الیاف آ زبست با بکارگیری روش مرسوم(میکروسکوپ فاز کنتراست) به تنهایی امکان پذیر نبوده و باید همزمان سایر روش های میکروسکوپی از قبیل پولاریزان و الکترونی روبشي را توسعه داد. قابل ذكر است كه براي اولين بار در اين پرو ژ ه ملي براي تعيين غلظت و نوع آ زبست در هواي 8 كلان شهر ايران از ميكروسكوپ پولاريزان بعنوان روشي بومي ، ارزان و قابل دسترس استفاده شده كه نتايج آن در اين گزارش آمده است . نکته حائز اهميت ديگر اينکه پيگيري و اجراي برنامه ممنوعيت و كنترل مصرف آزبست و ساير تركيبات غير آ زبستي از جمله آ ربو سل ، پشم سنگ ، ولستونايت ، آ راميد ها ،پشم شيشه و غيره در کشور مستلزم دسترسي به داده هاي مبتني بر شواهد و ابزار مناسبي براي پايش مستمر و نظارت غلظت الياف آزبست در هواي شهر هاي ايران بوده و در اين بين روش بومي استفاده از ميكروسكوپ پولاريزان بجاي ميكروسكوپ فازكنتراست در روش نايوش 7400 توصيه مي شود . از مهمترين دستاود هاي اين پروژه كاربردي تعيين سيماي آلودگي شهر هاي هدف با آ زبست بوده كه خود براي اولين بار نشان از مواجهه غير شغلي با آ زبست در كليه شهر هاي مورد مطالعه در يك رنج 0022/0 فيبر در ميلي ليتر در شهر مشهد تا 0107/0 فيبر در ميلي ليتر در شيراز را دارد. از آنجائيكه براي كنترل مواجهه غير شغلي با آ زبست ( همه انواع ) در شهر ها تاكنون حد آستانه مجازي وضع نشده لذا در اين تحقيق پيشنهاد مي شود كه با توصيه سازمان بهداشت جهاني WHO غلظت 00005/0 فيبر در ميلي ليتر بر اي مناطق شهري و آ ژانس حفاظت محيط زيست EPA غلظت 000003/0 فيبر در ميلي ليتر را براي مناطق روستايي بعنوان حد آ ستانه مجاز در نظر گرفته شود . با امعان نظر به اين دو توصيه سازمان هاي جهاني مي توان نتيجه گرفت كه مواجهه غير شغلي با آ زبست در شهر هاي ايران چيزي در حدود 40 تا 200 برابر حدود مجاز پيشنهادي در جهان است . نتيجه مهم ديگري كه در اين تحقيق بدان اشاره شده است تعيين نوع آ زبست در هواي شهر هاي مورد مطالعه است . همانطوريكه نشان داده شد روش بومي بكارگيري ميكروسكوپ پولاريزان براي مواد ناهمسانگرد يا آن ايزوتروپ قادر به تشخيص مشخصات نوري زمواد آن ايزوتروپ مانند آ زبست بوده و نتايج منتج از اين روش نشان از اين واقعيت دارد كه مهمترين نوع آ زبست كه در هواي استنشاقي شهروند ان شهر هاي هدف وجود دارد از دسته سرپانتين (كريزوتايل و آنتي گوريت) بوده است كه اين خود گواهي است بر اين واقعيت كه همه واردات آ زبست از كشو رها صادر كننده از دسته سرپانتين مي باشد . علاوخ بر روش بومي فوق، روش ميكروسكوپ الكتروني روبشي در اين تحقيق براي اولين بار براي تعيين غلظت و نوع آزبست مور د استفاده قرار گرفت و نتايج نشان داد كه نوع آ زبست مورد استفاده در تهران آ زبست كريزوتايل مي باشد .
